Czy umowa zlecenie wlicza się do emerytury i stażu pracy

Kwestia wpływu umowy zlecenie na wysokość przyszłego świadczenia emerytalnego jest często źródłem nieporozumień i niepewności wśród zleceniobiorców. W rzeczywistości zasady są stosunkowo proste i korzystne dla osób pracujących na tej podstawie. Wysokość emerytury w polskim systemie ubezpieczeń społecznych zależy przede wszystkim od okresu oraz wysokości odprowadzanych składek na ubezpieczenie emerytalne. Z tytułu umowy zlecenia składki na ubezpieczenia społeczne, w tym składki emerytalne, są co do zasady obowiązkowe dla wszystkich zleceniobiorców.

Oskładkowanie umowy zlecenia oznacza, że wszystkie okresy wykonywania pracy na tej podstawie stanowią pełnoprawne okresy składkowe dające prawo do emerytury. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przy ustalaniu wysokości świadczenia emerytalnego uwzględnia łączną sumę wszystkich odprowadzonych składek emerytalnych, niezależnie od tego, czy pochodziły one z umowy o pracę, umowy zlecenia czy prowadzenia działalności gospodarczej. Oznacza to, że osoba pracująca przez wiele lat wyłącznie na umowach zlecenia będzie miała takie samo prawo do emerytury jak osoba zatrudniona na umowie o pracę, o ile odprowadzane były składki emerytalne.

Istnieją jednak istotne wyjątki od obowiązku oskładkowania umowy zlecenia. Zwolnienie z obowiązku opłacania składek społecznych następuje w sytuacji, gdy zleceniobiorca posiada już inne tytuły do objęcia ubezpieczeniami społecznymi, których łączna podstawa wymiaru w danym miesiącu wynosi przynajmniej wysokość minimalnego wynagrodzenia. W takim przypadku zleceniodawca odprowadza jedynie składkę na ubezpieczenie zdrowotne, a umowa zlecenia nie generuje dodatkowych okresów składkowych.

Do 31 grudnia 2025 roku obowiązywały przepisy, które traktowały umowę zlecenie odmiennie w kontekście stażu pracy niż w kontekście wysokości emerytury. Pojęcie stażu pracy nie jest bezpośrednio uregulowane jednym przepisem prawnym, ale można je określić jako całkowity czas pozostawania w zatrudnieniu obejmujący tak zwane okresy pracownicze. Osiągnięcie odpowiedniego stażu pracy dawało uprawnienia do szeregu przywilejów pracowniczych takich jak wyższy wymiar urlopu wypoczynkowego, prawo do urlopu wychowawczego czy świadczenia przedemerytalnego.

Zgodnie z dotychczasowym stanem prawnym umowa zlecenie jako umowa cywilnoprawna nie wliczała się do stażu pracy. Wynikało to z faktu, że staż pracy był charakterystyczny wyłącznie dla stosunku pracy regulowanego Kodeksem pracy, a umowa zlecenia podlega przepisom Kodeksu cywilnego. W praktyce oznaczało to, że osoba pracująca przez przykładowo piętnaście lat wyłącznie na umowach zlecenia miała w świetle prawa formalnie niższy staż pracy niż osoba zatrudniona na umowie o pracę zaledwie od roku, mimo że obie mogły odprowadzać takie same składki emerytalne.

Ta niesprawiedliwa sytuacja była szczególnie dotkliwa dla osób, które z różnych przyczyn nie mogły uzyskać zatrudnienia na umowie o pracę mimo wieloletniego doświadczenia zawodowego. Osoby rozpoczynające karierę na umowach zlecenie, musiały liczyć się z tym, że ich doświadczenie zawodowe nie będzie formalnie uznawane przy ubieganiu się o stanowiska wymagające udokumentowanego stażu czy przy otrzymywaniu nagród jubileuszowych. Dodatkowo nie przysługiwały im dłuższe okresy wypowiedzenia ani wyższe odprawy uzależnione od stażu pracy.

Z dniem 1 stycznia 2026 roku weszły w życie fundamentalne zmiany w przepisach Kodeksu Pracy dotyczące stażu pracy. Nowe regulacje znacząco rozszerzyły katalog okresów wliczanych do stażu pracy dla celów nabywania prawa do świadczeń i uprawnień pracowniczych. Od tej daty do stażu pracy wliczają się między innymi okresy prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, współpracy z osobą prowadzącą taką działalność oraz, co najważniejsze, okresy wykonywania umów zlecenia lub innych umów o świadczenie usług.

Zmiana ta oznacza wyrównanie sytuacji osób pracujących w różnych formach zatrudnienia i uznanie ich rzeczywistego doświadczenia zawodowego. Osoby zatrudnione na umowach zlecenia zyskują dostęp do uprawnień pracowniczych takich jak prawo do dłuższego okresu wypowiedzenia umowy o pracę, wyższej odprawy przy rozwiązaniu stosunku pracy, nagród jubileuszowych czy dodatków stażowych. Co istotne, nowe przepisy umożliwiają również wliczenie do stażu pracy okresów wykonywania umów zlecenia sprzed roku 2026, o ile zostały one odpowiednio udokumentowane.

Aby skorzystać z możliwości wliczenia wcześniejszych okresów pracy na umowach zlecenia do stażu pracy, należy złożyć odpowiedni wniosek do ZUS. Wymienione okresy co do zasady potwierdzane są zaświadczeniami wydanymi przez ZUS na podstawie danych zgromadzonych na koncie ubezpieczonego. Wniosek o wydanie zaświadczenia o ubezpieczeniu dla celów doliczenia okresów do stażu pracy o symbolu USP jest dostępny na koncie użytkownika w systemie eZUS, co znacząco ułatwia całą procedurę i eliminuje konieczność osobistych wizyt w placówkach ZUS.

Istnieją określone grupy zleceniobiorców, które są ustawowo zwolnione z obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu umowy zlecenia. Najliczniejszą taką grupą są osoby uczące się do ukończenia 26 roku życia - a więc i słuchacze szkół policealnych. Dla tych osób umowa zlecenia nie wywołuje skutków emerytalnych, co oznacza że okresy pracy na tej podstawie nie zwiększają ani okresów składkowych ani stażu pracy mającego znaczenie przy ustalaniu prawa do świadczeń emerytalnych.

Zwolnienie z obowiązku oskładkowania dotyczy również sytuacji, gdy zleceniobiorca posiada już inny tytuł do ubezpieczeń społecznych o podstawie wymiaru wynoszącej co najmniej minimalne wynagrodzenie. Zleceniodawca odprowadzi wówczas jedynie składkę na ubezpieczenie zdrowotne. W takiej sytuacji umowa zlecenia nie będzie miała wpływu na wysokość przyszłej emerytury, chociaż od roku 2026 może być wliczana do stażu pracy.

Warto również zauważyć, że zleceniobiorca może dobrowolnie przystąpić do ubezpieczenia chorobowego, które choć nie wpływa bezpośrednio na wysokość emerytury ani na staż pracy, umożliwia korzystanie z zasiłku chorobowego w razie niezdolności do pracy. Jest to szczególnie istotne dla osób pracujących wyłącznie na umowach zlecenia, które nie mają innego źródła dochodu w przypadku choroby. 

Umowa zlecenie zawsze wliczała się do wysokości przyszłej emerytury poprzez odprowadzane składki na ubezpieczenie emerytalne, natomiast do końca roku 2025 nie wliczała się do stażu pracy uprawniającego do świadczeń pracowniczych. Od stycznia 2026 roku sytuacja uległa fundamentalnej zmianie dzięki nowelizacji Kodeksu Pracy, która rozszerzyła definicję stażu pracy o okresy wykonywania umów zlecenia oraz prowadzenia działalności gospodarczej. Osoby pragnące skorzystać z nowych przepisów i wliczyć wcześniejsze okresy pracy na umowach zlecenia do swojego stażu pracy powinny złożyć odpowiedni wniosek do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wraz z dokumentacją potwierdzającą odprowadzanie składek emerytalnych.

Czy umowa zlecenie wliczana jest do emerytury?

Tak, umowa zlecenie wlicza się do wysokości emerytury pod warunkiem, że są odprowadzane składki na ubezpieczenie emerytalne. Wszystkie okresy oskładkowania z tytułu umowy zlecenia stanowią pełnoprawne okresy składkowe uwzględniane przy ustalaniu wysokości świadczenia emerytalnego przez ZUS.

Czy umowa zlecenie wlicza się do stażu pracy?

Od 1 stycznia 2026 roku umowa zlecenie wlicza się do stażu pracy na równi z umową o pracę. Okresy pracy na umowach zlecenia sprzed tej daty również można wliczyć do stażu, ale wymaga to złożenia odpowiedniego wniosku do ZUS wraz z dokumentacją.

Kiedy składki z umowy zlecenia nie są obowiązkowe?

Składki społeczne z umowy zlecenia nie są obowiązkowe gdy zleceniobiorca jest uczniem do 26 roku życia lub gdy posiada już inny tytuł do ubezpieczeń społecznych.

Jak wliczyć wcześniejsze umowy zlecenia do stażu pracy?

Aby zaliczyć okresy pracy na umowach zlecenia sprzed stycznia 2026 do stażu pracy, należy złożyć wniosek o wydanie zaświadczenia o symbolu USP w systemie eZUS. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wystawi zaświadczenie na podstawie danych zgromadzonych na koncie ubezpieczonego.

Czy staż pracy wpływa na wysokość emerytury?

Nie, staż pracy w rozumieniu Kodeksu pracy nie wpływa bezpośrednio na wysokość emerytury. Wysokość świadczenia emerytalnego zależy wyłącznie od sumy odprowadzonych i zwaloryzowanych składek emerytalnych oraz wieku przejścia na emeryturę.

Co daje dłuższy staż pracy?

Dłuższy staż pracy daje prawo do wyższego wymiaru urlopu wypoczynkowego (26 dni zamiast dwudziestu), dłuższego okresu wypowiedzenia umowy o pracę (do 3 miesięcy), wyższej odprawy przy rozwiązaniu stosunku pracy, nagród jubileuszowych oraz dodatków stażowych w zależności od branży.

Czy zleceniobiorca może dobrowolnie opłacać ubezpieczenie chorobowe?

Tak, zleceniobiorca może dobrowolnie przystąpić do ubezpieczenia chorobowego. Daje to mu prawo do zasiłku chorobowego po 90 dniach od przystąpienia do ubezpieczenia, jednak nie wpływa to na wysokość emerytury ani staż pracy.

Czy emeryt może pracować na umowie zlecenie?

Tak, emeryt może bez ograniczeń pracować na umowie zlecenie i otrzymywać pełne świadczenie emerytalne niezależnie od wysokości przychodu z umowy zlecenia. Od stycznia 2026 roku takie okresy również wliczają się do stażu pracy dla celów uprawnień pracowniczych.