Ryczałt ewidencjonowany – co musisz wiedzieć?

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych to uproszczona forma opodatkowania, w której podatek płacisz od przychodu – nie od dochodu. Oznacza to, że nie odliczasz kosztów uzyskania przychodu: czynszu za lokal, zakupu sprzętu, materiałów czy wydatków na reklamę. Płacisz podatek od tego, co zarobisz – niezależnie od tego, ile wydasz.

To zasadnicza różnica względem skali podatkowej i podatku liniowego, gdzie podstawą opodatkowania jest dochód (przychód minus koszty). Przy ryczałcie obliczanie podatku jest prostsze, ale brak możliwości odliczania kosztów może sprawić, że forma ta jest mniej korzystna, gdy prowadzisz działalność z wysokimi wydatkami.

Podstawę prawną stanowi ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.

To, ile podatku zapłacisz, zależy od rodzaju prowadzonej działalności. Stawki wynoszą od 2% do 17% i są przypisane do konkretnych branż i kodów PKWiU. Kilka przykładów istotnych z perspektywy absolwentów szkół zawodowych:

Stawki ryczałtu

• 17% - mogą być opodatkowane przychody osiągane w zakresie wolnych zawodów. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 11  ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne jako wolne zawody należy rozumieć pozarolniczą działalność gospodarczą wykonywaną osobiście np. adwokaci, tłumacze, biegli rewidenci.
• 15% - opodatkowuje się reprodukcję komputerowych nośników informacji, pośrednictwa w sprzedaży motocykli oraz części i akcesoria do nich; pośrednictwa w sprzedaży hurtowej, usług parkingowych, magazynowania i przechowywania cieczy i gazów. 
• 14% - opodatkowuje się świadczenie usług tj. usługi w zakresie opieki zdrowotnej (PKWiU 86), usługi architektoniczne i inżynierskie (PKWiU 71), usługi w zakresie specjalistycznego projektowania.
• 12% - opodatkowuje się świadczenia związane z systemami komputerowymi, oprogramowaniem użytkowym oraz zarządzaniem siecią i systemami informatycznymi.
• 12,5% - stawki dotyczy przychodów powyżej 100 tyś. zł, dotyczy usług najmu, podnajmu, dzierżawy, obsługi nieruchomości
• 8,5 %  - dotyczy stawki przychodu nieprzekraczającego przychodu do 100 tyś. zł dotyczy działalności usługowej, w tym przychodów z działalności gastronomicznej w zakresie sprzedaży napojów o zawartości alkoholu powyżej 1,5% (z zastrzeżeniami), świadczenia usług w zakresie edukacji (PKWiU dział 85) oraz świadczeń usług związanych z działalności bibliotek (PKWiU dział 91)
• 5,5% - stosowana jest w przypadku dochodów z działalności wytwórczej, robót budowlanych lub zakresie przewozów ładunków taborem samochodowym o ładowności powyżej 2 ton,
• 3% - obejmuje przychód z działalności gastronomicznej, za wyjątkiem sprzedaży napojów o zawartości alkoholu powyżej 1,5%; usług w zakresie produkcji zwierzęcej; usług w zakresie handlu; 

Jeśli prowadzisz działalność objętą kilkoma stawkami, musisz prowadzić ewidencję przychodów w sposób umożliwiający przypisanie przychodów do każdej z nich – inaczej urząd skarbowy zastosuje stawkę 8,5% lub wyższą. Pełny katalog stawek znajdziesz w art. 12 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym.

Ryczałt płacisz miesięcznie lub kwartalnie (jeśli Twoje przychody w poprzednim roku nie przekroczyły 200 tys. euro). Termin: do 20. dnia miesiąca za miesiąc poprzedni, wpłata na mikrorachunek podatkowy.

Roczne zeznanie PIT-28 składasz między 15 lutego a 30 kwietnia roku następnego.

Od 1 stycznia 2026 roku, jeśli jesteś zobowiązany do przesyłania JPK_V7M, prowadzisz ewidencję przychodów w formie elektronicznej i przesyłasz ją do urzędu skarbowego do 30 kwietnia. Pozostali podatnicy ryczałtu przejdą na obowiązkową ewidencję elektroniczną od 1 stycznia 2027 roku.

Ryczałt pozwala na uproszczoną ewidencję przychodów zamiast pełnej księdze przychodów i rozchodów – to kolejna zaleta dla tych, którzy cenią prostotę.

Ryczałt jest korzystny, gdy:

• Twoje koszty są niskie – np. kosmetyczka z niskim zużyciem materiałów i bez kosztownego lokalu,
• stawka dla Twojej branży jest niska (3%, 5,5%, 8,5%),
• zależy Ci na prostocie i niskich kosztach księgowości.

Ryczałt jest mniej korzystny, gdy:

• ponosisz wysokie koszty prowadzenia działalności (lokal, wyposażenie, pracownicy),
• masz dostęp do cennych ulg podatkowych (dzieci, wspólne rozliczenie),
• Twój dochód jest niski – przy skali podatkowej kwota wolna 30 000 zł mogłaby wyeliminować podatek.

Przykład: technik masażysta otwierający mobilny gabinet z minimalnym wyposażeniem i niskimi kosztami może zapłacić przy ryczałcie 8,5% od każdej złotówki zarobionej. Jeśli jednak wynajmuje lokal i kupuje drogi sprzęt, skala podatkowa z możliwością odliczenia tych kosztów może okazać się tańsza.

Ryczałt to częsty wybór osób, które planują prowadzić niewielkie działalności usługowe. Często na ten krok decydują się absolwenci szkół policealnych COSINUS - i to nie tylko kierunków z branży beauty, ale także np Technik BHP czy Opiekun Medyczny. Jeśli chcesz wiedzieć więcej o prowadzeniu biznesu, koniecznie sprawdź inne teksty na naszym blogu.

Czym jest ryczałt od przychodów ewidencjonowanych?

To uproszczona forma opodatkowania, w której podatek płacisz od przychodu (bez odliczania kosztów) według stawki zależnej od rodzaju działalności – od 2% do 17%.

Jak wybrać ryczałt przy zakładaniu firmy?

Wystarczy zaznaczyć tę formę opodatkowania przy rejestracji w CEIDG. Możesz też złożyć oświadczenie do 20. dnia miesiąca po uzyskaniu pierwszego przychodu w roku.

Czy przy ryczałcie można odliczać koszty?

Nie – ryczałt płacisz od całego przychodu bez kosztów. Możesz jednak odliczyć składki ZUS, część składki zdrowotnej i wybrane ulgi od podstawy opodatkowania.

Jaka stawka obowiązuje przy usługach kosmetycznych?

Usługi kosmetyczne i fryzjerskie objęte są stawką 8,5%.

Do kiedy złożyć roczne zeznanie przy ryczałcie?

Zeznanie PIT-28 składasz między 15 lutego a 30 kwietnia za rok poprzedni.